Miến Điện – Bagan

Miến Điện (MD) có tên là xứ Chùa Tháp vì chưa xứ nào mà lại nhiều chùa như MD. Nơi nhiều chùa nhất là Bagan. Quí vị tưởng tượng nổi không, mười ngàn ngôi chùa to có nhỏ có. Gọi là Chùa thì cũng không đúng lắm vì Chùa lớn thì giống như đền đài, còn chùa nhỏ giống như những ngôi tháp nhỏ. Bagan có nhiều tháp nhỏ, theo người guide giải thích những tháp này do người dân xây lên dâng Phật để cảm tạ khi cầu nguyện được điều gì. Tháp nhiều đến nỗi từ trên máy bay nhìn xuống một vùng bao la chỉ có tháp và tháp, không thấy ruộng vườn, nhà ở, ít mầu xanh.

Những ngôi tháp phần lớn xây bằng gạch nung nên mầu gạch, theo hình vuông, hình bát giác, vững chai kiên cố, đặc biệt có những ô cửa cho thoáng (?)
Trừ vài con đường lớn trải nhựa còn thì toàn là đường đất đỏ. Đường vào chùa lớn được lát gạch, hai bên là những cửa hàng bán quà lưu niệm.

Khách sạn Sao Khuê ngụ là Hotel Tharabar gồm nhiều vila nhỏ trong khu vườn rật rộng, coi như một xóm nhỏ. Ngay cạnh khách sạn có nhà hàng và đặc biệt có bến xe ngựa nhưng nhìn mặt phu xe không thiện cảm nên Sao Khuê không dám thuê xe đi chơi vòng vòng, hơn nữa rất nóng.
Chiều, hãng du lịch cho người guide đến với chiếc xe ngựa chở đi vòng vòng quanh làng.

Nhà ở lưa thưa trong …cánh đồng toàn những tháp chùa cho ta cảm tưởng đang ở trong một làng nhỏ. Ngoài một số nhà khang trang, dù nhà tranh còn thì luộm thuộm, đôi khi chỉ là cái chòi con nghèo nàn và nét mặt người dân không thảnh thơi thoải mái chịu đựng như dân quê Ấn Độ mà thoáng nét nghi ngờ như dân miền nam VN sau 1975, có lẽ sợ hãi do chế độ quân phiệt kiềm chế (?)

Bagan - Miền đất Phật * (trích từ mạng Internet) (1)

Thành phố cổ Bagan có vẻ đẹp cổ kính, bình yên, trong lành với nhiều di tích cổ tráng lệ. Nơi đây có hàng ngàn ngôi chùa, tháp Phật nguy nga đã được công nhận là những công trình quý giá. Bagan là kinh đô Miến Điện từ thế kỷ 9 đến thế kỷ 13. Khu Bagan cổ có diện tích khoảng 40 cây số vuông, hiện nay còn 2.230 chùa, tháp, bằng một phần năm số đền đài chùa tháp nguyên thủy.
Theo sử, vị vua đầu tiên có công xây chùa và phát triển đất nước là vua Anawratha (1044-1077). Vua cho xây cụm chùa tháp trên diện tích mô phỏng cấu trúc mạn-đà-la, ở bốn góc là bốn chùa lớn, giữa trung tâm mạn-đà-la là đại tự Shwesandaw. Hai vị vua nối ngôi tiếp tục xây thêm chùa là Kyanzittha (1084-1112), Narapatizithu (1170-1211).
Thế kỷ 12 là Thời hoàng kim của Bagan, biến Bagan thành nơi tu học của tăng chúng tứ phương cho đến ngày nay.
Năm 1287, quân Mông cổ xâm lăng, tàn phá đền đài, vua Narapatizithu phải lánh nạn, Bagan từ ấy tàn tạ, không còn là kinh đô nữa.
Nằm bên sông Ayeyarwady, Bagan có 5 ngôi đền chùa nổi tiếng là Ananda Phaya, Dhamma Yangyi, Sulamani Pahto, Thatbyinnyu Pahto và đặc biệt là chùa vàng Shwezigon.
( Chùa mang tên chùa vàng vì được dát nhiều vàng)

1. Htilo Mininlo: ngôi đền bề thế và tinh xảo được xây dựng bởi vua Zeya Theinkha. Vua cha của Theinkha có 5 người con và ông phải chọn ra người kế vị. Trong ý muốn của vua cha, Theinkha là người xứng đáng nhất. Nhưng để công bằng, ông đã chọn lựa người kế ngôi theo truyền thống của hoàng tộc. Đó là sử dụng cây dù trắng để chọn lựa người xứng đáng. Cây dù sẽ được đặt giữa các hoàng tử và cây dù nghiêng về phía ai, người đó sẽ được chọn. Cây dù đã chọn Theinkha và ông đã lên ngôi với sự tích như thế. Theinkha đã xây dựng nên ngôi đền này và "Htilo Mininlo" nghĩa là đức vua được lựa chọn bởi chiếc dù trắng và vua cha.

2. Dhamma Yangyi: là ngôi đền lớn nhất Bagan, hình khối kim tự tháp. Đặc biệt đền không có chóp như những ngôi đền khác do vua Narathu (Kalagya Min) cho xây dựng năm 1167. Sau khi giết chính vua cha của mình, Narathu chiếm ngai vàng và cho xây tháp bằng gạch đỏ từ đất nung xếp chồng lên nhau, không hề có mạch vữa. Tương truyền Narathu tự mình giám sát việc xây dựng và những người thợ xây sẽ bị hành quyết nếu một cái kim có thể lọt giữa hai lớp gạch. Sau khi xây xong, ông cho chặt hết* tay của nô lệ để đảm bảo giữ bí mật kỹ thuật xây ngôi đền.

Trong ngôi đền ông cho đặt hai bức tượng: một là cha và một là anh trai của ông. Cả hai đều bị ông ám sát để đoạt ngôi. Còn có một bức tượng người phụ nữ nằm sau bức vách, đó là vợ của ông, người cũng bị ông giết chết. Người ta cho rằng ngôi đền không hoàn tất được do những việc ác mà Narathu gây ra nên nó không có cái chóp như những ngôi đền khác.
(bên Trung Quốc cũng có những tháp bằng gạch khít khao đặt lên nhau như Kim tự tháp ở Hy Lạp)

3. Sulamani Phaya: được vua Narapatisithu xây dựng năm 1183. Sulamani được trang trí rất đẹp ở các bức tường phía bên ngoài đền nhưng Sulamani khác biệt với những ngôi đền khác ở những bức tranh rất tinh xảo được trang trí trên tường, trên trần phía bên trong ngôi đền.

Sao Khuê