Trắng Đen Và Xám

Nay kẻ mù nói:" Trắng nghĩa là trắng. Thâm nghĩa là đen ". Dẫu cho kẻ sáng mắt cũng không đổi được lời hắn. Nếu để đen trắng lẫn lộn, rồi sai kẻ mù chọn lấy, hắn không thể biết. Cho nên người ta thường nói: "Kẻ mù không biết trắng đen." Đó không phải vì sự gọi tên, mà vì [sự] chọn lựa. (1)

Chọn lựa là xám. Chọn không lựa là xám đậm. Chọn được lựa là xám lợt. Không thấy cũng có thể chọn, nếu biết nghe.

Người mù thính tai, nghe xa.

Nghe trắng không hiểu trắng vì chưa bao giờ thấy trắng. Nghe đen không hiểu đen vì chưa bao giờ thấy đen. Dù nghe xa nghe rõ cũng không thể phân biệt đen trắng. Nói chi đến xám.

Người có mắt như mù, còn tệ hơn. Thấy trắng tưởng đen. Thấy đen tưởng trắng. Thấy xám, không biết màu gì.

Ngu Yên

(1) Mặc Tử, trích thiên Quý Nghĩa.